,

گیتار | guitar

گیتار

گیتار | guitar

گیتار

گـیتار نوعی ساز زهی است که با پیک یا انگشت نواخته می‌شود

و از این جهت که سیم‌های آن در اثر ارتعاش تولید صدا می‌کنند،

به سازهای گروه کوردوفون (به انگلیسی: Cordophones) یا زه‌صدا تعلق دارد.

این نوع گـیتار شش سیم دارد و این ساز علاوه بر داشتن قدمت تاریخی قابل توجه

(چه از لحاظ ساختار آن و چه از لحاظ تکنیک‌های نوازندگی)

توانسته‌است هم‌گام با تحولات موسیقی غرب پیشرفت چشمگیری داشته باشد؛

که در نتیجه گونه‌های متفاوتی از آن بوجود آمده و هم‌اکنون جایگاه ویژه‌ا

ی در موسیقی جهان دارد.

سیر تاریخی

واژه guitar در زبان انگلیسی، gitarre در آلمانی و guietare در فرانسوی همگی مشتق شده

از واژه guitiarra در زبان اسپانیایی هستند که آن خود از واژه قیثاره در زبان عربی اندلسی مشتق شده‌است.

این واژه نیز خود مشتق شده از واژه لاتین cithara است که نسبت آن به واژه κιθάρα kithara

در یونانی باستان می‌رسد. این واژه یونانی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از واژه پارسی کهن سیه‌تار (سه‌تار) آمده‌است.

روایت‌های متفاوتی درمورد تاریخچه گـیتار وجود دارد؛

عده‌ای بر این عقیده‌اند که گـیتار از مصر سرچشمه گرفته‌است

و عده‌ای نیز بر این نظرند که آن از سیتارای یونانی-آشوری (Greek Assyrian Cithara) که به وسیله رومی‌ها

به اسپانیا آورده شده گرفته شده‌است.

 

تاریخچه گیتار

 

 

 

بربط و گیتار

گـیتار نتیجه تحول لوت در اروپا است. لوت نیز خود تحول یافته عود (به عربی العود = چوب) و بربط است.

گفته می‌شود زریاب نامی عود را به اندلس آورد و از آن پس این ساز در اسپانیا و دیگر مناطق آسیا رایج شد.

در زمان حکومت اسلام در اسپانیا، این ساز توسط زریاب دارابگردی

و چند تن از شاگردانش به اندلس برده شد. در آن زمان به گیتار، کیتارا یا قیتارا می‌گفتند

و نام کنونی آن برگرفته از همین نام است.

در واقع وجود پسوند تار در نام گیتار می‌تواند موید این باشد که گیتارسازی ایرانی است.

زریاب در ابتدا در اسپانیا شروع به آموزش گیتار کرد و مدرسه موسیقی خود را در زمان عباسیان در آندلس بنا کرد.

جد بزرگ تمام سازهایی که ما به عنوان کوردوفون از آن‌ها یاد کردیم

یک کمان موسیقی است که تنها یک سیم ساده به دو سر آن متصل بوده‌است

که با کشیدن و رها کردن سیم صدایی در کمان ایجاد می‌شده

و این صدا به وسیله یک تقویت‌کننده صوت که به آن متصل بوده تقویت می‌شده‌است.

سرگذشت گیتار

ازآنجاکه این سیم تنها یک صدای ساده ایجاد می‌کرده برای داشتن چندین صدا ابتدا یک سیم دیگر

و سپس چندین سیم به اندازه‌های کوتاه‌تر به کمان بسته شده و از این طریق چندین صدا تولید گردیده است.

ازدیاد این سیم‌ها و افزوده شدن یک جعبه تشدید صوت منجر به اختراع چنگ کمانی (Harp Arquee) گردید.

سپس‌سازی متشکل از مجموعه‌ای از سیم‌ها به نام لیر ظهور کرد

که در آن سیم‌هایی به طول مساوی کار گذاشته شده بود.

یونانی‌ها دو نوع لیر داشتند، یکی به نام لیرا و دیگری به نام کیتارا؛

کیتارا به وسیله رومی‌ها تغییرشکل یافت؛ نام گیتار نیز از همین کلمه گرفته شده‌است.

بعدها رومی‌ها برای نخستین بار سازهایی چون سیتارا،

پاندورا Pandora و فیدیکولا Fidicula را نواختند و از این راه آلات کوردوفن در تمام اروپا رواج یافت؛

در واقع نخستین گیتارهای واقعی در آغاز دوره رنسانس به ظهور رسید؛

این گیتارها به دلیل داشتن بدنه‌ای باریک و شکلی مدور متمایز بودند.

به تدریج در قرن‌های چهارده و پانزده پسوندهای موریسکا و لاتینا حذف شد

و در سراسر اروپا آلات موسیقی خانواده گیتار با اسم‌هایی از قبیل:

گیتارا، گیترنه، گیترن (Giteren)(سازی سیمی مفتولی و منسوخ شده شبیه به گیتار که به زبان فرانسوی گیترنه

و به زبان اسپانیایی گیتارا گفته می‌شد) و شیتارا معین شدند.

انواع گیتار

گیتارها را به شیوه‌های مختلفی می‌توان دسته‌بندی کرد.گیتار

در این بین اگر بخواهیم از لحاظ صوتی آن‌ها را دسته‌بندی کنیم،

که مسلماً برای یک ابزار موسیقی مناسب‌ترین روش خواهد بود.

از آن جایی که نحوه تولید صدای آکوستیک در گیتار ارتباط تنگاتنگی با نوع بدنه آن دارد،

ناچار به استفاده از دسته‌بندی بدنه خواهیم بود:

گیتار با بدنه چوبی توخالی

انواع گیتارهای آکوستیک

گیتار آکوستیک گیتاری است که وسیله‌ای جز بدنه آن صدای سیم‌ها را تقویت نمی‌کند،

صدای سیم‌ها تنها در بدنهٔ چوبی توخالی آن تقویت می‌شود و به گوش می‌رسد.

این نوع از گیتار معمولاً شش سیم فلزی دارند که ضخامت آن‌ها از زیرترین سیم

تا بم‌ترین سیم به‌طور معمول بین ۱۳ تا ۵۶ هزارم اینچ می‌باشد.

بدنه از اتصال صفحه چوبی پشتی، صفحه چوبی جلویی،

و دو قسمت چوبی انحنادار کناری ساخته می‌شود،

که صفحهٔ بالایی معمولاً دارای سوراخ یا سوراخ‌های بزرگی است که به واسطه شکل

و محل قرار گرفتنشان می‌توانند ویژگی‌های آکوستیکی خاصی به ساز بدهند.

گونهٔ اسپانیایی گیتار آکوستیک با عنوان گیتار فلامنکو شناخته می‌شود؛

که نامش را از سبک زیبای فلامنکو به ارث برده‌است.

گیتار زمانی وارد موسیقی فلامنکو شد که اسپانیایی‌ها فلامنکو

را با سازهای دیگری می‌نواختند. پس از آن گیتار به شدت بر این موسیقی تأثیر گذاشت و

هم‌اکنون کاملاً به آن وابسته‌است.

 

نوازندگان گیتار

در همان زمان گروه زیادی از سازهای خانواده کوردوفن، با اسم‌هایی از قبیل:

ویهوئلا (Vihuela) در اسپانیا و ویولا (Viola) در ایتالیا خوانده می‌شدند،

که بعضی از این سازها با آرشه (de arco)، بعضی با مضراب (de penola)

و بعضی دیگر هم با انگشت (de mano) نواخته می‌شدند.

بعدها از ویهوئلای انگشتی (Vihuela de mano) نوعی گیتار به وجود می‌آید.

درطی قرن‌های چهارده و پانزده در شکل گیتار و ویهوئلای انگشتی تغییرات قابل توجه‌ای به وجود می‌آید،

به تدریج در پهلوهای آن‌ها فرورفتگی ایجاد می‌شود و در قرن شانزده هر دو ساز آشکارا شبیه گیتار می‌شوند.

در قرن شانزده این دو ساز در اسپانیا بسیار رایج بودند و نوازندگی با انگشت

به حدی عمومیت پیدا کرد که پسوند انگشت (de mano) در این کشور به کلی از اسم این سازها حذف شد.

 

 

نحوه در دست گرفتن گیتار

 

آموزشگاه موسیقی سپهر

انواع گیتارهای کلاسیک

اصولاً باید گفت گیتار کلاسیک نوعی گیتار آکوستیک است.

چون صدای آن بدون واسطه شنیده می‌شود.

اما این نوع گیتار کمی با گیتارهایی که با عنوان گیتار آکوستیک شناخته می‌شوند تفاوت دارد.

بدنه آن کمی کوچکتر بوده و در آن به جای سیم‌های فلزی از سه سیم نایلونی و سه سیم فلز تنیده شده

به دور ابریشم استفاده می‌شود، که به آن صدای نرم و آرامی می‌دهد.

 

 

 

 

اکولایزر یک گیتار الکتروآکوستیک

این ساز نسبت به سازهای دیگر ارکستر و نیز گـیتار آکوستیک صدای کمتری دارد

و تنها یک سبک مشخص از موسیقی را ارائه می‌دهد.

گـیتار کلاسیک خود از گیتار فلامنکو که اسپانیایی‌ها آن را به کار می‌برده‌اند

مشتق گشته‌است. بین گیتار کلاسیک و گیتار فلامنکو تفاوت نا چیزی وجود دارد،

معمولاً گـیتار کلاسیک از چوبهایی که رنگ قهوه‌ای تیره دارند ساخته می‌شود و گیتارهای با چوبهای زرد

و روشن‌تر از آن گیتارهای فلامنکو هستند.

اسپانیایی‌ها از ساز گـیتار برای نواختن موسیقی خودشان یعنی فلامنکو استفاده می‌کرده‌اند

که بعدها با شروع دوران کلاسیک در موسیقی اروپا عده‌ای از این ساز برای نواختن قطعات موسیقی کلاسیک استفاده کردند.

انواع گیتارهای الکتروآکوستیک

از لحاظ شکل نمی‌توان تفاوت چندانی بین یک گـیتار الکتروآکوستیک با یک گـیتار آکوستیک پیدا کرد.

اما از لحاظ صوتی گـیتار الکتروآکوستیک روند الکتریکی را پیش می‌گیرد،

بدین صورت که صدا توسط پیکاپ به شکل سیگنال الکتریکی درآمده،

که بعد از طی کردن مسیرها و برخی ادوات الکتریکی، به وسیله آمپلی فایر تقویت می‌شود

و سرانجام از طریق اسپیکرهای آمپلی فایر به گوش می‌رسد.

گیتار الکتریکی

اگر تنظیمات خیلی خاصی برای آمپلی فایر (و افکت یا افکت‌ها) نداشته باشیم،

صدای این نوع گـیتار با گـیتار آکوستیک تفاوتی نخواهد داشت،

با این تفاوت که حالا صدا تا حدود زیادی تحت کنترل می‌باشد.

گیتار برقی

نوازنده بدون آنکه مجبور به تعویض ساز برای پیدا کردن صدای مورد نظرش باشد می‌تواند

از طریق تنظیم اکولایزری که روی گیتار قرار دارد حالت صدا را تغییر دهد

و با صدایی که مورد نظرش است نوازندگی کند.