,

سلفژ | Solfège

سلفژ

سلفژ | Solfège

سلفژ

سُلفِژ (به فرانسوی: Solfège) یا سرایش، در موسیقی،

تکنیکی آموزشی برای آموزش نواک و آوازخوانی است

که در آن هر نُتِ میزان با سیلاب خاصی که سیلابُ سُلفژ (یا سُلافاسیلاب) نامیده می‌شود، خوانده می‌شوند.

هفت سیلاب که عملاً استفاده می‌شوند عبارت‌اند از: دو، رِ، می، فا، سُل، لا، سی (یا تی).

Solfège

آموزشگاه موسیقی سپهر

 

مفهوم سلفژ

برای سلفژ تعاریف متعددی بیان می‌شود.

سلفژ را می‌توان خواندن مجموعه‌ای از نت‌ها به‌صورت پی‌درپی

و پشت‌سرهم و با رعایت قوانین نت‌ها و سکوت‌ها معرفی کرد.

پایهٔ یادگیری سلفژ دانستن ارزش زمانیِ هر نت است

و در کنار این باید ارزش زمانیِ هر سکوت را نیز بدانیم.

سولفژ

 

علم سلفژ در موسیقی

به‌طور خلاصه، خواندن نوشتن نت‌های موسیقی را

که اغلب با آموزش تئوریک همراه است «سلفژ» می‌گوییم.

یادگیری سولفژ

 

رکن های اساسی سلفژ

سه رُکن اساسی را می‌توان در آن تفکیک نمود که عبارتند از:

خواندن (نت خوانی) نوشتن (دیکتهٔ موسیقی) تئوری موسیقی که مفهوم سلفژ را می‌توان به مورد اول نزدیک‌تر دانست.

سلفژ از دروس مهم و همیشگی هنرستان‌ها، دانشگاه‌ها و کنسرواتورهای موسیقی دنیاست

و تمام نوازندگان، خوانندگان، آهنگ‌سازان، تنظیم‌کنندگان موسیقی و رهبران ارکستر

و تمام فعالان عرصهٔ موسیقی باید تسلط کامل بر روی این درس داشته‌باشند.

رکن های اساسی سولفژ

 

مباحث آموزشی سلفژ

در سلفژ سه مبحث به‌طور متناوب و جداگانه آموزش داده می‌شوند:

صداخوانی (به ایتالیایی: cantati) (کانتاتی)

وزن‌خوانی (به ایتالیایی: parlati) (پارلاتی)

دیکتهٔ موسیقی (به انگلیسی: music dictation)

آموزش سولفژ

 

کانتاتی cantati (صداخوانی)

کانتاتی به‌معنی خواندن صدا و فرکانس نت‌ها به‌شکل صحیح و دقیق است.

در این درس، هنرجو این توانایی را پیدا می‌کند

که صدای هر نت دقیقاً آن‌گونه که هست بخواند؛

یعنی به‌طوری‌که اگر نتِ «دو» به‌همراه پیانو خوانده شود،

صدایی که از حنجرهٔ فرد خارج می‌شود دقیقاً با پیانو یکسان است.

درنهایت، هنرجو در این درس توانایی خواندن انواع نت

را به‌طور دقیق و در گام‌های مختلف پیدا می‌کند.

 

پارلاتی parlati (وزن‌خوانی)

جهان را ریتم به نظم کشیده، و موسیقیِ بدون ریتم

حکم نقاشیِ بدون قلم و رنگ را دارد.

ازاین‌رو مطالعهٔ انواع وزن‌ها و الگوهای ریتمی برای هر علاقه‌مند

به موسیقی بسیار مهم و ضروری است.

وزن‌خوانی (پارلاتی) در واقع همان خواندن کشش نت‌هاست.

 

دیکتهٔ موسیقی music dictation

در دیکته، دیکتهٔ ریتم و دیکتهٔ صدا به‌طور متناوب کار می‌شود،

و هنرجو با ممارست و تمرین فراوان،

توانایی نوشتن نت موسیقی‌ای را که می‌شنود پیدا می‌کند.

 

اهمیت یاد گیری سلفژ

یادگیری سُلفژ موسیقی دان را قادر به توانایی شنوایی

یا شنیدن ذهنی نت های قطعه موسیقی ای می کند

که آن ها را برای اولین بار دیده است و هرگز قبلا نشنیده است

و سپس آن را با صدای بلند می تواند بخواند.

یادگیری سُلفژ همچنین تشخیص فواصل (پنج های کامل، ششم های مینور و …)

را نیز بهبود می بخشد و فهم موسیقی دان و خواننده را از تئوری موسیقی، قدرت می بخشد.

سُلفژ فرمی از نت خوانی (و وزن خوانی ) است که هر دو اصطلاح بجای یک دیگر هم استفاده می شوند.

 

دو متد برای به کار بردن سلفژ

نت دو ثابت که سیلاب ها همیشه به نت های خاصی اختصاص داده می شوند

(برای مثال دو همیشه نت C در سیستم جهانی نت نویسی است)

دو قابل انتقال که سیلاب ها به نت های مختلف بر اساس محتوای موسیقی اختصاص داده می شوند.

همان طور که گفته شد اساس و پایه موسیقی یاد گرفتن سلفژ است

در ابتدای هر کاری باید مطالب پایه را یاد گرفت

و بعد از آن سراغ مطالب دیگری رفت در صورتی که در یاد گرفتن مطالب پایه مشکل ایجاد شود

مطمئنا در یادگیری بقیه مطالب هم مشکل ایجاد خواهد شد.

 

انواع صدای انسان

با توجه به اینکه سلفژ را ساز حنجره نیز معرفی کرده‌اند،

پس لازم است با تقسیم بندی صدای انسان آشنا باشیم.

صدا‌های انسان بر اساس نوع آن، بم یا زیر بودن و… به موارد زیر تقسیم بندی می‌شوند:

۱- سوپرانو: صدای زیر زنانه

۲-متسو سوپرانو: صدای متوسط زنانه

۳-کنترالتو: صدای بم زنانه

۴- تنور: صدای زیر مردانه

۵- باریتون: صدای بم یا صدای متوسط مردانه

۶- باس: صدای بم مردانه و بهترین صدای مردانه